Od 16 września samorządy muszą zgromadzić wodę pitną, paliwo, żywność, leki, środki sanitarne oraz zapasowe źródła energii. Nowe przepisy nakładają obowiązek zapewnienia mieszkańcom dostępu do podstawowych środków w sytuacjach kryzysowych. Jednak samorządy wskazują, że rozporządzenie ma wysoki poziom ogólności, a zakres wymaganej analizy zagrożeń może przekraczać ich możliwości organizacyjne.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie sposobu utrzymywania zasobów ochrony ludności przez obowiązane organy ochrony ludności daje wytyczne w tym zakresie dla wójtów, burmistrzów i prezydentów miast oraz starostów i wojewodów. Nowe zasady mają przyczynić się do zapewnienia możliwości wykorzystania niezbędnych środków w sytuacji zagrożenia.
Zgodnie z dokumentem, organy ochrony ludności będą musiały zapewnić mieszkańcom stały dostęp do wody, w szczególności poprzez tworzenie i utrzymanie ujęć wody oraz urządzeń do jej transportowania. Przepisy wskazują, że infrastruktura zapewniającą dostęp do wody powinna być utrzymywana w sposób umożliwiający nieprzerwane korzystanie z niej w sytuacji zagrożenia.
Zgodnie z rozporządzeniem, zasoby ochrony ludności (zasób OL) muszą być gromadzone i przechowywane według określonych zasad:
- Paliwo: wymieniane co 6 miesięcy, z podziałem na paliwa letnie i zimowe; możliwe przechowywanie w zbiornikach elastycznych.
- Woda: magazynowana w butelkach, zbiornikach elastycznych oraz cysternach; rozróżnienie między wodą pitną a bytową.
- Środki sanitarne i higieniczne: przechowywane na zabezpieczonych paletach, bez określonego terminu przydatności.
- Zapasowe źródła energii: baterie i akumulatory przechowywane w oddzielnych strefach pożarowych.
- Produkty lecznicze, wyroby medyczne i żywność: przechowywane zgodnie z wymaganiami producentów, najlepiej w zaplombowanych skrzyniach.
- Środki dezynfekcyjne: przechowywane w oddzielnych pomieszczeniach.
Rozporządzenie reguluje też tryb zawierania umów pozwalających zapewnić niezbędne zasoby ochrony ludności. Zgodnie z dokumentem, umowy powinny określać:
- rodzaj zapewnianego zasobu OL
- sposób jego przekazania
- maksymalny czas dostarczenia lub rozpoczęcia usługi od chwili złożenia zapotrzebowania.
Regulacje, które będą obowiązywać od 16 września 2025 r. dopuszczają, że magazynowanie zasobów przeznaczonych na potrzeby ochrony ludności może być realizowane nie tylko przez organy ochrony ludności, ale również przez inne podmioty, w tym te, które same należą do systemu ochrony ludności. Ma to się odbywać na podstawie umów.
Rozporządzenie wskazuje też w jaki sposób wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta czy wojewoda ma ustalić ilość i rodzaj utrzymywanych zasobów OL. Będzie to robił na podstawie:
1. Analizy lokalnych zagrożeń, uwzględniającej m.in.:
- gęstość zaludnienia, warunki atmosferyczne, przyrodnicze i turystyczne,
- zagrożenia powodziowe,
- stan infrastruktury i ochronę zabytków,
- zagrożenia z sąsiednich obszarów (górnictwo, lotnictwo, poligony),
- historię zdarzeń,
- ryzyko wystąpienia zagrożeń naturalnych (epidemie, epizootie, epifitozy, susze, upały, silne wiatry, pożary wielkopowierzchniowe), technologicznych (katastrofy budowlane, skażenia chemiczne i promieniotwórcze), systemowych (zakłócenia usług telekomunikacyjnych, energetycznych, paliwowych) i militarnych (działania terrorystyczne, działania hybrydowe, konflikty zbrojne, wojny, masowa migracja).
2. Dokumentów planistycznych, takich jak:
- Krajowy Plan Zarządzania Kryzysowego,
- wojewódzkie, powiatowe i gminne plany zarządzania kryzysowego.