Związek Gmin Wiejskich RP ostrzega, że obecna praktyka części Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska może utrudnić gminom terminowe uchwalenie planów ogólnych. Problem dotyczy przede wszystkim sposobu uzgadniania projektów tych dokumentów i kwestionowania ustaleń wynikających z już obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Związek zwrócił się w tej sprawie do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Pismo skierowano 8 lipca 2026 r., a do wiadomości otrzymały je także Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska oraz Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Zdaniem ZGWRP problemem nie jest brak aktywności po stronie samorządów, lecz praktyka uzgodnieniowa części RDOŚ. W ocenie organizacji może ona doprowadzić do faktycznego zablokowania procesu wdrażania reformy planowania przestrzennego.
Według ZGWRP obecna praktyka części organów uzgadniających odwraca tę logikę. Warunki formułowane w toku uzgodnień mogą wymuszać wprowadzenie do planów ogólnych rozwiązań, które powodują niezgodność z obowiązującymi planami miejscowymi. W konsekwencji gminy musiałyby uruchamiać dodatkowe procedury planistyczne – mimo że taki model reformy nie został przewidziany ani organizacyjnie, ani finansowo.
Szczególnie trudna sytuacja dotyczy gmin, w których RDOŚ oczekuje wyłączenia części terenów z planu ogólnego, mimo że są one objęte obowiązującymi planami miejscowymi. Brygman wskazuje, że taki problem sygnalizowali m.in. wójtowie z województwa śląskiego podczas posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Dodatkowym ryzykiem jest utrata dofinansowania z KPO na opracowanie planów ogólnych. Jak wskazuje ZGWRP, obecne zasady rozliczania kosztów powodują, że gminy muszą uchwalić i opublikować plan ogólny w terminie, aby otrzymać środki.
ZGWRP postuluje przede wszystkim ujednolicenie praktyki RDOŚ i wydanie jasnych wytycznych dla organów uzgadniających. Celem ma być takie realizowanie procedur, aby nie prowadziły one do konieczności równoległej zmiany wielu obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Związek oczekuje także, że praktyka regionalnych dyrekcji zostanie dostosowana do celów reformy oraz harmonogramu KPO. W ocenie samorządów organy uzgadniające, podobnie jak gminy, uczestniczą w realizacji tego samego przedsięwzięcia, dlatego wykonywanie ich kompetencji nie powinno uniemożliwiać osiągnięcia kamienia milowego.
Na 15 lipca zaplanowano spotkanie z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Jak wyjaśnia Brygman, odbędzie się ono na wniosek strony samorządowej.